Het oude bastion

De discussie over Joost Zwagerman is afgelopen week vervolgd op de website van de Contrabas.

In Vrij Nederland schrijft Lex ter Braak (directeur FBKV) deze week een recensie dan wel een verdediging (!) van het boek ‘Alles is gekleurd / Omzwervingen in de kunst’ van Joost Zwagerman. Ter Braak kopt naar aanleiding van dat wat hij op De Contrabas heeft gelezen, wel heel gemakzuchtig in. Over jalousie de métier, verstokte sektariërs en Joost Zwagerman als de onverbeterlijke ‘good guy’, lijdend aan het 'lievemensensyndroom'. Over een spicy anthologie van de schrijver John Updike gaat het verder, en over de hot sauce van de collegiale kritiek die zelfs grootheden als Vergilius en Shakespeare niet bespaard bleven. Je moet het maar uit je pen krijgen. Erg grappig is ook dat ter Braak zich 'opeens' geroepen voelt om Zwagerman te bestempelen als iemand die voor de duvel en zijn ouwe moer niet bang is en de bestaande verhalen aan zijn laars lapt. Nu, dát hebben we gemerkt!
Ter Braak die enkele jaren geleden in ‘Trouw’ook al een saai en moralistisch artikel schreef ('De aap en de spiegel') over de opvattingen van de Britse psychiater Theodore Dalrymple, heeft de discussie op de Contrabas in ieder geval goed gevolgd. Ik zag heel wat kwalificaties in omgekeerde vorm voorbij schieten. Wel merkwaardig dat een directeur van een Fonds zich zo in dienst van een schrijver stelt. Het onderstreept helaas wat ik al eerder schreef: kritiek dient gesmoord. En op wat voor een wijze! En met welke platitudes!

Op het eind haalt ter Braak de hogere en de lagere cultuur er ook maar weer eens bij. Volgens de belerende Fondsdirecteur is dat voor de serieuze kunstliefhebber nog altijd even slikken. Ik dacht (zelf een vrije geest en voor de duvel en zijn ouwe moer niet bang, zeker niet voor dit soort prietpraat) dat we dat inmiddels wel achter ons hadden. Daar hebben we het op zijn minst al vier decennia over. En volgens mij is Warhol ook passé. Zo zie je maar: hoe dat wat ooit vooruitstrevend was, vanzelf behoudend wordt. Maar het oude bastion moet verdedigd worden, dat is zeker.
Zoals ter Braak (1950) gelukkig zelf al zegt: tijden veranderen. Dáár sluit ik me bij aan! En dan pik ik meteen zijn verzuchting ook maar in: godzijdank.